Leeuwarder Courant 13-4-1999

JAN EN INA VERVEN OM HUN SPAARPOTTEN HEEN

Tassen vol plastic en porseleinen varkens sjouwden ze mee naar huis. Inmiddels wonen Jan (41) en Ina (40) Visser in Dokkum temidden van 4600 spaarpotten. ‘No slepe wy net alles mear mei. Wy binne mei ien bysûndere al tefreden.’De Dokkumers moeten ook wel een beetje matigen. ‘Wy sitte hast oan de top. Oars moatte wy in grutter hûs ha,’zegt Ina.

Het leven van Jan en Ina Visser uit Dokkum speelt zich af temidden van de spaarpotten. In de loop der jaren hebben ze er zo’n 4600 verzameld. Noodgedwongen moeten ze daarom hun verzameldrift een beetje temperen.

Venijnig kijken de ogen van het honderdentwintig jaar oude zeemanskopje de kamer in. Het is de oudste spaarpot die de Vissers bezitten. Jan kocht hem acht jaar geleden op een rommelmarkt in Leeuwarden. ‘Ik doarde hast net te sizzen dat ik der 25 goune foar betelje moast. Sa djoer fûn ik it.’ Ze lenen het mannetje niet uit. ‘Wy binne fierstente bang dat er stikken falle sil.’

De woonkamer, een slaapkamer, het trapgat en de hal. Overal in het huis van de Vissers staan spaarpotten. Zelfs op de wc. ‘Sommige minsken goaie der wolris in kwartsje yn,’ vertelt Ina lachend. Alleen de echtelijke slaapkamer is spaarpotvrij. ‘Der moat ek ik plakje wêze wer’t ze net binne.’

Toen ze twee jaar geleden de parketvloer in de kamer kregen, zuchtte ze wel even. ‘Noait wer,’ vind Ina. Een voor een stopten Jan en Ina alle spaarpotten voorzichtig in grote kartonnen dozen. De huiskamer krijgt binnenkort weer een flinke opknapbeurt. Maar deze keer blijven de overvolle vitrines met spaarpotten staan. ‘Wy vervje der wol omhinne.’

Ina’s kinderspaarpot, een butagasflesje uit het depot van haar ouders, was het begin van de verzameling. Als Ina wat voor een buurvrouw breide of haakte, vroeg ze er een spaarpot voor terug. ‘Ach, ik hoegde eins neat, mar in sparpot fûn ik wol leuk.’ Op een beurs zagen de Dokkumers een verzamelaar die achthonderd spaarpotten had. ‘Net te leauwen, tochten wy. No ha wy sels folle mear.’ Oude spaarpotten zijn volgens Jan moeilijk te vinden. Om de munten en briefjes eruit te halen, sloeg de eigenaar z’n varken vaak kapot. De alleroudste overgebleven spaarpotten hebben de vorm van een moederborst, vertelt Ina. ‘It is it symboal fan oerfloed en fruchtberheid’. Ook in hun vitrine staat een aantal stenen bolrolde potten met aan de bovenkant een tepelvorm.

De stofdoek is vaak in Jans handen. Iedere twee weken stoft de Dokkumer alle varkens, muizen, clowntjes en busjes af. Hij hoeft er nu iets minder te stoffen. Een deel van de collectie staat tot mei in het munt- en penningkabinet in Surhuisterveen. Organisator Geert Knol had voor de tentoonstelling bijna genoeg aan de spaarpotten van de Dokkumers. ‘Ik stapte har wenkeammer binnen en waande my yn in echte sparpot. Jeetje noch ta, safolle ha ik noch noait sjoen,’ zegt hij nog steeds wat verwonderd.

Een grote houten kist met gleufjes staat op de tafel. Jan strijkt er eens overheen. De bak stond jaren geleden in een klaslokaal. Ieder kind stopte wekelijks een muntje in het gat waar zijn of haar naam bij stond. Ina laat een kwartje vallen. Het klettert in een van de oude koffiestroopblikjes onder het houten deksel. ‘Leuk net? Geweldich fyn ik soks.”Ik fal op bargen’, roept Ina enthousiast. De grote varkens bovenop de vitrine kijken guitig de kamer in. De beesten wisselen wel eens van plek. Vanachter het raam kijken kippen en hanen de straat in. ‘No binne wy yn ‘e peaskesfear. Mei de kryst stean der allegear sniepoppen en krystmantsjes yn ’t finster.’

Perfect hoeven de spaarpotten er niet uit te zien, vinden de Vissers. ‘It is fansels in gebrûksfoarwerp. It is dochs leuk om te sjen dat se mei in mes yn de fleuf wrotten ha om de lêste sint dêr út te heljen.’

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *